Công đoàn trong doanh nghiệp: việc phòng nhân sự cần phối hợp
Hãy xem công đoàn là bạn đồng hành để giữ kỷ luật đúng và đối thoại lương, không phải đối thủ cần giấu việc. Giấu việc hệ trọng chỉ làm mất tin. Quyền tổ chức không được cản trái luật, không được trù dập. Đây là hướng dẫn thực hành, hãy đối chiếu Bộ luật Lao động và luật công đoàn hiện hành về đối thoại, thương lượng tập thể, và việc lấy ý kiến khi ban hành nội quy.
Quyền tổ chức: không cản, không trù
Người lao động có quyền thành lập, gia nhập, hoạt động công đoàn theo luật. Phòng nhân sự không được ngăn trái phép, không được lấy việc ấy ra trừ điểm đánh giá hay chặn tăng lương. Việc hệ trọng như thôi việc đông người, đổi nội quy, đổi lương, hãy nói sớm với tổ chức đại diện. Nói sớm không phải xin phép từng bước nhỏ. Nói sớm để khỏi biến đối thoại thành đối đầu.
Thỏa ước lao động tập thể
Nếu đã có thỏa ước, hãy phổ biến, để người quản lý đọc, để người lao động xem được. Làm trái thỏa ước là làm trái lời đã hứa, còn nặng hơn làm trái một lệ miệng. Khi thỏa ước hết hạn, hãy biết ngày, đừng để trống rồi quên. Thương lượng kỳ mới cần số liệu lương, giờ thêm, an toàn, không cần khẩu hiệu. Ghi biên bản từng buổi, gửi lại cho hai bên.
Đối thoại khi chưa có công đoàn
Chưa có công đoàn vẫn cần kênh góp ý: họp định kỳ, hòm thư, người đại diện nhóm. Đừng chờ có tổ chức rồi mới nghe. Việc lương, việc thôi việc nhiều người, việc an toàn, hãy nói trước khi tin đồn nói. Bất đồng thì ghi nhận, tìm đúng điều luật, đừng to tiếng. Biên bản họp đối thoại là hồ sơ quý khi sau này có thanh tra hoặc tranh chấp.
Việc nên làm ngay
- Rà thỏa ước lao động tập thể đang có hiệu lực và phổ biến lại cho người quản lý.
- Mở kênh đối thoại định kỳ, kể cả khi chưa có công đoàn.
- Nói sớm các việc lương, nội quy, thôi việc đông người, với tổ chức đại diện người lao động.
- Ghi biên bản họp và đối chiếu văn bản hiện hành trước khi từ chối một đề xuất liên quan quyền tập thể.
Câu hỏi thường gặp
- Chưa có công đoàn thì phòng nhân sự làm gì?
- Vẫn cần kênh góp ý và họp đối thoại. Đừng chờ có rồi mới nghe. Luật hiện hành vẫn có quy định về đối thoại tại nơi làm việc. Hãy đọc đúng điều ấy và giữ biên bản.
- Khi bất đồng với công đoàn thì sao?
- Ghi nhận, tìm đúng điều luật và thỏa ước, hẹn buổi tiếp, đừng to tiếng trước mặt nhóm. Việc hệ trọng hãy hỏi người am hiểu. Giấu hoặc ép ký nhanh thường đắt hơn một tuần nói chuyện.