Bộ luật Lao động năm hai nghìn mười chín: tám điểm chuyên viên nhân sự dùng mỗi tuần
Chuyên viên nhân sự không cần thuộc hết từng điều, nhưng phải nắm được tám việc dùng mỗi tuần: chọn đúng loại hợp đồng, viết thử việc, ghi giờ làm, tính phép, giữ kỷ luật đúng trình tự, chấm dứt có hồ sơ, trả lương không dưới sàn, và đóng bảo hiểm xã hội đúng đối tượng. Sai một trong tám việc ấy thường thành tranh chấp, không thành chuyện nhỏ nội bộ. Bài này là hướng dẫn thực hành, không thay lời người hành nghề luật. Hãy ghi ngày rà soát văn bản và hỏi người am hiểu khi việc đụng sa thải, thôi việc đông người, hoặc dữ liệu nhạy.
Tám điểm nên nằm trên một tờ giấy
Hãy in một trang: loại hợp đồng đang dùng, thời hạn thử việc theo tính chất việc, cách ghi giờ và thêm giờ, phép năm, hình thức kỷ luật, căn cứ chấm dứt, mức lương tối thiểu vùng, và danh sách đóng bảo hiểm xã hội. Tám việc ấy đủ để bạn biết mình đang đứng trên đất cứng hay đang làm theo lệ chỗ cũ. Lệ chỗ cũ không phải luật. Mỗi lần Chính phủ hoặc bộ chuyên môn ban hành văn bản mới, hãy ghi ngày rà và sửa trang ấy. Việc hệ trọng đừng quyết bằng trí nhớ.
Chỗ hay sai: làm theo thói quen rồi mới mở luật
Nhiều chỗ dùng hợp đồng có thời hạn cho việc vốn không thời hạn, kéo thử việc quá hạn, hoặc trừ lương thay vì làm kỷ luật. Những việc ấy nghe quen vì chỗ trước cũng làm vậy. Khi có tranh chấp, người ta không hỏi chỗ trước làm sao, người ta hỏi giấy tờ chỗ này có đúng văn bản hiện hành không. Hãy đọc lại loại hợp đồng và nội quy trước khi hứa việc, trước khi phạt, trước khi mời người ra đi. Im lặng vì ngại hỏi luật thường đắt hơn một buổi đối chiếu.
Khi nào nên dừng lại và hỏi người am hiểu
Sa thải, thôi việc nhiều người cùng lúc, dữ liệu ứng viên chuyển ra ngoài nước, hoặc người lao động đã có đơn khiếu nại, là những cửa không nên tự quyết một mình. Hãy giữ biên bản, thư trao đổi, bảng chấm công và bản nội quy đã phổ biến. Người am hiểu cần hồ sơ, không cần lời kể. Đây vẫn là hướng dẫn thực hành. Trước khi ký quyết định hệ trọng, hãy đối chiếu đúng điều khoản đang có hiệu lực.
Việc nên làm ngay
- In một trang tám điểm và để trên bàn làm việc, không để trong thư mục quên tên.
- Ghi ngày rà soát văn bản hiện hành mỗi lần Chính phủ hoặc bộ chuyên môn ban hành quy định mới.
- Trước khi hứa việc, phạt, hoặc mời người ra đi, mở lại loại hợp đồng và nội quy đang có hiệu lực.
- Việc sa thải, thôi việc đông người, hoặc dữ liệu nhạy thì hỏi người am hiểu, đừng quyết bằng tin nhắn.
Câu hỏi thường gặp
- Bài này có phải tư vấn pháp lý không?
- Không. Đây là hướng dẫn thực hành để chuyên viên nhân sự biết mình đang đứng ở cửa nào. Việc hệ trọng hãy đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi người hành nghề luật. Một bài viết không thay được hồ sơ thật của chỗ bạn.
- Hộ kinh doanh có phải làm đủ như công ty không?
- Một phần. Quy mô nhỏ có thể được miễn một số thủ tục, nhưng quyền của người lao động về lương, giờ làm và bảo hiểm xã hội vẫn phải xem đúng điều kiện luật. Hãy kiểm tra ngưỡng số người và loại hình trước khi quyết bỏ bước nào.